POW w kazimierzu. Kraol Kuzioła

Komena nr. 19
Komenda POW w Kazimierzu powstała 25 grudnia 1915 r. W lipcu 1916 utworzono placówkę w Karczmiskach z komendantem Mokijewskim. Komendę w Kazimierzu powierzono Karolowi Kuziole.

Karol Kuzioła urodził się 4 listopada 1883 r. W Karczmiskach. Wychowywał się sam, sam też wyuczył się zawodu szewca. Wiadomości o ruchu niepodległościowym docierały do niego za pośrednictwem gazety „Lud Polski". Pismo to nawoływało do otwartej walki z Rosją i rozbudzało uczucia narodowe.
W 1905 r. Karol wstępuje do PPS i zaczyna działalność patriotyczną. Rosjanie organizują obławy, przez co zmuszony jest uciekać za granicę. Przebywa w Austrii, Włoszech, Szwajcarii i Niemczech, wraca w 1907 r.
Żeni się z Kazimierzanką i osiada w Kazimierzu, prowadząc warsztat szewski. Interesuje się Związkami Strzeleckimi - tajnymi organizacjami o charakterze patriotycznym powstającymi w Kongresówce w latach 1913 - 1914. W '14 roku wstępuje do Związku Strzeleckiego Ziemi Radomskiej. Jego aktywność znów zwraca uwagę Moskali. Ostrzeżony przez Józefa Góreckiego unika aresztowania.
24 sierpnia 1915 roku w wyniku werbunku prowadzonego przez Trojanowskiego i Kwietniewskiego, Kuzioła wstępuje w Lublinie do
I Brygady Legionów. Otrzymuje rozkaz zorganizowania zakładu szewskiego przy Wydziale Narodowym. Zakład jego powstaje przy ul. Namiestnikowskiej i ma zaopatrywać Legionistów.
W grudniu 1915 r. Karol Kuzioła ukończył kurs podoficerski zlokalizowany w gmachu podominikańskim w Lublinie.
Kuzioła zostaje skierowany do Kazimierza, gdzie ma utworzyć miejscowa komendę. Tworzy ją, sam zostaje jej komendantem o ps. „Czerniawski". Angażuje się w pracę Wydziału Narodowego w Kazimierzu. Od 1916 r. Pełni funkcję członka zarządu. Zajmuje się organizacją wieców, odczytów i kolportowaniem nielegalnej prasy.
8 grudnia 1916 r. Austriacy przeprowadzają rewizje w domu Kuzioły. Zarekwirowali karabin oraz prasę peowiacką. Karol ukrywa się przez trzy miesiące, ale wobec wydanego zaocznie wyroku śmierci, sam oddaje się w ich ręce. Po rozprawie w maju 1918 r. zapada wyrok w sprawie o zakłócanie porządku publicznego. Karol trafia do więzienia, z którego wychodzi w październiku 1918.

Działalności niepodległościowej od. 1914 r. oddana była też żona Karola, Wiktoria Kuzioła, ps. „Wisła". Była kurierką, solidną i odważną, zajmowała się przenoszeniem rozkazów do Ziemi Radomskiej. Utrzymywala stały kontakt z walczącymi Legionistami.
Od chwili wstąpienia męża do Legionów działała samodzielnie. W roku 1916 wstępuje do Ligi Kobiet. Zajmuje się przygotowywaniem i wysyłaniem paczek dla Legionistów walczących na froncie wołyńskim. W grudniu 1916 r. Austriacy zatrzymują koło Lublina inną działaczkę, Urszulę Żurawicz, posługującą się dokumentami Wiktorii. Żurawicz trafiła na 8 miesięcy do aresztu, w więzieniu miesiąc spędziła też Wiktoria.

Oddział POW w Kazimierzu w chwili rozbrajania Austriaków liczył 25 osób. Byli to ludzie różnych profesji: rzemieślnicy, rolnicy, handlowcy, przeważnie w wieku 15-17 lat. Regularne ćwiczenia z zakresu wojskowości prowadził Karol Kuzioła. Uzbrojenie stanowił jeden karabin i trzy rewolwery. Wykłady o historii Polski i na temat aktualnej sytuacji politycznej prowadził niejaki Rudzej z Warszawy, ps. „Leśnik".
W 1916 r. powstała w Kazimierzu Liga Kobiet, na jej czele stała pani Pawłowska. Liga istniała do chwili rozbrojenia Austriaków. W 1916 r. powołano Wydział Narodowy współpracujący z Ligą Kobiet. Prowadzone były przezeń działania patriotyczno - religijne. Obie te organizacje ufundowały płytę upamiętniająca Powstanie Styczniowe oraz sztandar narodowy z Orłem Białym. Przewodniczącym Zarządu Wydziału narodowego w Kazimierzu był dzierżawca majątku w Zbędowicach, mieszkaniec Kazimierza Józef Krajewski.

Również w 1916 r. zalegalizowano Towarzystwo „Piechur" liczące 22 członków, którego prezesem został Mieczysław Kowalski. Prowadzono systematyczne ćwiczenia wojskowe, wydawano gazetkę informacyjną. W związku z tą działalnością nagminnie dochodziło do zatargów z okupantem. Towarzystwo zostało zdelegalizowane w 1918 r. Delegalizację poprzedziły rewizje u Edwarda Góreckiego i Mikołaja Przewłoki. U tego ostatniego znaleziono książki i referaty o treści patriotycznej, za co skazano go na trzy miesiące aresztu w Zamku w Lublinie. Rewidowano też Urszulę Żurawicz, u której znaleziono odezwy podburzające ludność przeciwko okupantom.
Rozbrojenie posterunku austriackiego w Kazimierzu nastąpiło
1 listopada 1919 r.
Oddział odmaszerowuje do Puław, gdzie uczestniczy w rozbrajaniu Austriaków i Niemców.
(oprac. na podstawie mat. Zbigniewa Słomki).
bg
Lista członków Komendy nr. 19:
1. Kuzioła Karol
2. Barton Leon
3. Brzozowski Zygmunt
4. Czajkowski Kazimierz
5. Czapla Edward
6. Dziwisz Dominik
7. Gawroński Stanisław
8. Górecki Edward
9. Górecki Leon
10. Grasiński Zygmunt
11. Jarząbkiewicz Edward
12. Karkosiński Stefan
13. Kłosiński Jan
14. Kosowski Karol
15. Kostka Antoni
16. Markiewicz Józef
17. Materek Franciszek
18. Nowakowski Władysław
19. Oroń Maksymilian
20. Pietras Mieczysław
21. Popiel Marian
22. Sanecki Józef
23. Ulanowski Tadeusz


Bardzo serdecznie dziękujemy Panu Bogdanowi Kuziole.


 

Wyszukiwarka

Aktualności

16.05.2015
"1945. Wojna i pokój." - to tytuł najnowszej książki Magdaleny Grzebałkowskiej, znanej w Kazimierzu m.in. ze świetnego artykułu w GW, poświęconego losom naszych kamieniołomów.
28.07.2014
Błyskotliwe, dowcipne teksty (i pieprzne podteksty), zrozumiałe dla tych, którzy nie celebrują domniemanej „magii" Kazimierza, a po prostu biorą go i rozumieją takim, jakim jest.
Muzyka z przestrzeni pomiędzy parodią a pastiszem, doceniana przez posiadaczy poczucia humoru oraz osoby muzykalne, czułe na nuty wpadające w ucho.
Oprócz zespołowych wykonawców obecnych jest tu parę miejscowych głosów, czasem bardzo rozpoznawalnych.
Sprawdźcie!
24.04.2014
OUTDOOR PHOTOGRAPHY CAMP to oferta wakacyjna dla dzieci i młodzieży: kurs języka angielskiego z udziałem native speakerów.

Strona 1 z 131  > >>